Strohplatz

9 keer Verbindende Communicatie is niet ...

Nieuwsbrief

Wil je je aanmelden voor de nieuwsbrief?

Als ik zeg dat ik trainingen geef in geweldloos communiceren, hebben mensen meestal een aanname van wat geweldloze communicatie (ofwel: verbindende communicatie) is. En: deze aanname klopt dan ook nog eens meestal totaal niet. Niet zo gek, want "geweldloos" zegt waar het níet over gaat, en naar mijn smaak gaat het ook zeker niet over "communicatie". Afgelopen tijd heb ik deze "misvattingen" eens opgeschreven. Zo leg ik eens op een andere manier uit wat verbindend communiceren wél is.

1. Geweldloze Communicatie gaat (alleen) over woorden, het is een communicatie techniek

Het wijzigen van een paar woorden zal naar mijn idee bár weinig veranderen. Dan is het een techniek, een truckje.
Ik zie verbindend communiceren als: omgaan met situaties. De woorden zijn hooguit het resultaat. Geweldloos communiceren bestaat uit vele transformatie stukjes, die allemaal zorgen dat je anders kijkt naar een situatie.
Wel of geen verbinding gaat niet over woorden maar over situaties. Bijvoorbeeld:
- ongemakkelijkheid als iemand in een groep iets zegt waar je het absoluut niet mee eens zegt maar ongepast is om dan iets van te zeggen
- zelfkritiek hebben
- steeds weer in een frustrerende situatie belanden met je partner en niet weten hoe er uit te komen
- intern continu kritiek hebben op mensen om je heen
- iemand een "lastig" persoon vinden
Verbindend communiceren is zeker dus niet een klassieke bedrijfsmatige communicatie techniek, waarbij je enkel andere woorden pakt en klaar is kees.

2. Geweldloos communiceren gaat om nooit meer boos zijn of ruzie maken

Nou je raadt het al: hier gaat het dus écht niet over. Een half jaar geleden schreef iemand onder een facebook reclame van mij iets als: "Ja maar ik mag toch wel boos worden!" Gelukkig zegt verbindende communicatie nou juist het tegenovergestelde. Doe lekker wat je wil, dus als je eens flink boos wil worden, vooral doen. En als het niet anders lukt: vooral met de woorden die jij wil! Bij geweldloos communiceren maak je de emotie juist éxpliciet en stop je emoties juist níet weg. Alles mag!

Geweldloos communiceren gaat over als er een emotie opborrelt, en boosheid is er slechts één van de vele, er zijn vele subtielere. Ook zijn er vele situaties waarbij geweldloze communicatie handig is: als een collega kritiek op je heeft, als je kind niet luistert, als je moed verzamelt om iets in een groep te zeggen, enzovoort. Een ruzie-situatie is slechts één situatie.
Meestal ruzie ik -als gecertificeerde trainer- het liefst op mijn oude vertrouwde manier - echt waar. En ja, het lukt me steeds meer om -voordat ik praat- de veranderstappen uit geweldloze communicatie me te herinneren. Hierdoor verandert mijn kijk op de situatie en blijven we in gesprek ("verbonden"), ook als we het oneens zijn of kritiek op elkaar hebben ("ruzie").

3. Geweldloze communicatie gaat over fysiek geweld of schelden

Dit is toch wel de klassieke reactie wat mij betreft. En niet zo gek want ik denk dat "geweld" in het Nederlands meestal gaat om fysiek geweld. Geweldloze communicatie gaat niet over fysiek geweld of schelden, maar over een subtielere betekenis van "geweld".
Je doet jezelf ook geweld aan als je last hebt van zelfkritiek of perfectionisme, leeft vanuit "moeten" i.p.v. vanuit "willen", snel verantwoordelijkheid voor anderen neemt en jezelf vergeet, je over veel mensen een negatief beeld hebt, in je hoofd continu oordeelt over jezelf en andere mensen om je heen, praat vanuit ongegecheckte aannames, en zo kan ik nog veel meer situaties bedenken waar je jezelf of anderen "geweld" aandoet.

4. Verbindend communiceren gaat om aardig en beleefd zijn

Uit enthousiasme zei ik laatst tijdens een introductie geweldloze communicatie: "Ik heb een hekel aan beleefdheid". Dat was om uit te leggen dat beleefdheid voor mij in het oude maatschappelijke "moeten" zit, en niet vanuit het "willen" waar geweldloos communiceren over gaat.
Wat ik wél graag wil, is respect hebben voor andere mensen, er bij horen, en een vleugje saamhorigheid - vanuit deze drie eigen motivaties, ben ik juist érg graag beleefd naar andere mensen toe.

5. Ik doe van vanuit mezelf al, ik heb geen VC nodig

Hardstikke mooi natuurlijk als je geweldloos in deze wereld staat, ik word daar erg blij van! Ik noem geen namen, maar ik ken vrienden die dit gezegd hebben en die later in het gesprek vertelden over een beerput aan zelfoordelen. Als ik daar aan terugdenk word ik er nu nog droevig van, want er valt vanuit geweldloze communicatie dan nog zo veel bij te dragen, en ik zou zo graag zien dat vrienden meer innerlijke rust hebben.
Ongeveer de helft van de cursisten in mijn trainingen hebben al veel met mindfulness of andere zelfontwikkeling gedaan. Toch zitten die dus in mijn trainingen. Ik krijg het idee dat het praktische karakter, het praktische niet-oordelen en de grote transformatieve werking (als het kwartje valt) van geweldloze communicatie veel kan bijdragen. Geweldloze Communicatie is niet enkel rust en aandacht, het is de "hoe dan?" binnen zelfontwikkelingsmethodieken.

Verbindende Communicatie is niet...

Verbindende Communicatie is niet...

6. Het gaat om één of ander model, het is een "hoofd" en niet een "hart" ding

Als je alleen de wikipedia pagina leest, zou je zowaar kunnen denken dat het om een model gaat dat je strikt moet volgen. Alsof het een hoofd dingetje is.
Er is wel een model, alleen het zijn geen "stappen", er is geen volgorde. En ze zijn niet verplicht. Bij de laatste introductie deed in de stappen voor bij een interne worsteling van mij, en ik kan me de `oooh` van cursisten herinneren, toen ik willekeurig heen en weer stapte. Het model heeft componenten als leidraad die helpen, alleen het is geen stappenplan. Het helpt mij om woorden te vinden voor wat er werkelijk aan de hand is, en ook nog eens op een zo geweldloos mogelijke manier. Behalve als je het aan het leren bent, gok ik dat het voor 90% hart is, en 10% hoofd. Geweldloos communiceren wordt dan ook wel de "taal van het hart" genoemd.

7. Verbindende Communicatie gaat altijd om meer verbinding

Soms wil je juist geen verbinding met iemand, toch? Voor zover ik weet heeft Jan van Koert de term "verbindende communicatie" in het Nederlands geintroduceerd als andere benaming voor "geweldloze communicatie". Verbindende communicatie gaat meestal om meer verbinding, omdat de achterliggende intentie van geweldloze communicatie "verbinding" is. In het Engels is het "Nonviolent Communication" en wordt ook wel "Compassionate Communication" genoemd.
Geweldloze communicatie brengt vrijwel altijd meer verbinding, niet altijd. Ik zou eerder zeggen: het brengt altijd compassie, voor mezelf en/of voor een ander. Het gaat om wat er écht is, en dat geeft meestal meer zelfverbinding en meestal ook verbinding met een ander. Ik durf ook te kiezen voor mezelf.
Bijvoorbeeld, als ik sterke oordelen heb over iemand, dan kan ik me met verbindend communiceren inleven in de ander en zo de mens achter de oordelen weer zien. Dit werkt voor mij hééél bevrijdend en geeft rust en ruimte. En, dan nog kan mijn behoefte aan gemak groot zijn en mijn behoefte aan verbinding of vriendschap met die persoon niet zo sterk, zodat ik misschien bij een feestje niet zo snel met diegene zal gaan praten.

8. Het verdoezelt wat er echt aan de hand is

Hier zit een pijnpuntje van mij. Ik geef ook les in duurzaamheid. Vorig jaar hoorde ik een collega duurzaamheid docent zeggen "...of je zegt gewoon wat er aan de hand is in plaats van één of andere techniek zoals geweldloze communicatie". Als ik terugdenk voel ik me nu wat ongemakkelijk hierover, want geweldloos communiceren gaat nou juist 200% over wat er écht is, in plaats van wat je "moet" zeggen uit beleefdheid, of alleen wat er aan de oppervlakte speelt, of omdat je meer rekening houdt met een ander dan jezelf.

9. Geweldloze communicatie gaat over mee-voelen

Verbindende communicatie gaat over empathie, en een misvatting bij diverse bronnen op internet is dat empathie gaat over meevoelen - de meeste bronnen maken niet eens verschil tussen invoelen en meevoelen. Empathie gaat over inleven. Dus als ik empathisch naar iemand luister, dan ben ik even aanwezig bij de ander, ik hou vast wat er in mij is en richt mijn aandacht even bij de ander. Ik beeld me in wat de ander vertelt, en ik heb zeker oog voor emoties van de ander, alleen ik neem ze niet over. Het blijkt wetenschappelijk (en uit de praktijk!) méér verbindend om emoties (of gevoelens) níet over te nemen en te spiegelen.
Inleven zonder gevoel overnemen, ervaar ik als iets wat je niet even kan lezen en snappen. Als je bij mij een introductie doet, licht ik het graag verder toe, en ik kan je vertellen dat dit al heel wat participanten heel blij heeft gemaakt.
(Wat ook wel empaat wordt genoemd in quasi-wetenschappelijke bronnen, is dus níet de empathie waar we het hier over hebben. Een empaat kan wel heel veel baat hebben bij geweldloze communicatie, want met verbindende communicatie is te leren onderscheiden of gevoelens van jou of van een ander zijn.)

Bekijk voor meer informatie ons geweldloze communicatie cursus aanbod, mediation, coaching, of ons zakelijk aanbod.


Delen?
Volgen?